Trường Ca Mẹ Việt Nam - Phạm Duy

Trường Ca Mẹ Việt Nam - Phạm Duy

1/ Đất Mẹ (Nhật Trường + Trần Ngọc + Thái Thanh)

2/ Núi Mẹ (Duy Khánh + Thái Thanh)

3/ Sông Mẹ (Duy Khánh + Thái Thanh)

4/ Biển Mẹ (Duy Khánh + Thái Thanh) Lời Kết (Phạm Duy)

Trả Lại Em Yêu – Sự bi thiết của mối tình sinh viên thời ly loạn

Trong sự nghiệp sáng tác đồ sộ của mình, nhạc sĩ Phạm Duy viết ở mọi thể loại nhạc, và hầu như ở thể loại nào, ông cũng để lại nhiều bài hát nổi tiếng.
Trong những tác phẩm âm nhạc được Phạm Duy viết cho lứa tuổi sinh viên học sinh, người ta nhớ đến Con Đường Tình Ta Đi, Ngày Xưa Hoàng Thị, Tuổi Ngọc… và đáng kể nhất là Trả Lại Em Yêu – bài hát đậm chất bi thiết về nỗi buồn chia tay của mối tình sinh viên khi người con trai từ biệt người yêu, giảng đường để lên đường nhập ngũ.
Trái tim của nghệ sĩ đã đập theo nhịp tim của thời đại. Tâm hồn của nhạc sĩ đã hòa nhịp theo nỗi buồn khắc khoải của tuổi trẻ để rung lên những giai điệu da diết của lớp thanh niên hồi đó để cất lên lời ca mà bất cứ thình giả nào khi nghe cũng như thấy được hoàn cảnh và thân phận của mình trong đó.

Hoa Phượng trắng duy nhất tại Đà Lạt

Yêu người ! Yêu Phượng !
Yêu hoa đầu mùa

Nghe lại ca khúc “Hẹn Hò”của Phạm Duy - Trần Doãn Nho

Phạm Duy ra đi về cõi vĩnh hằng đã hơn 10 năm (27/1/2013 – 27/1/2023).

Tạp chí “Saigon Nhỏ” (Little Saigon, quận Cam, California) đã dành một ấn bản đặc biệt tưởng niệm 10 năm ngày mất của nhạc sĩ Phạm Duy có tựa đề “Bụi phù sa chờ ghé những bờ vai” với bài viết của nhiều tác giả: Khang Thụy, Duyên Anh, Phạm Xuân Đài, Phạm Văn Kỳ Thanh, Ngu Yên, Tuấn Khanh, Nguyễn Hoàng Linh…Trong dịp này, tôi được biết một số bạn hâm mộ nhạc Pham Duy ở Sài Gòn cũng tổ chức kỷ niệm 10 năm ngày mất của ông, qua đó, đặc biệt tôi được nghe lại giọng ca truyền cảm của ca sĩ Lệ Hồng qua bản “Hẹn Hò”, là một trong những bản nhạc của Phạm Duy mà tôi rất thích.

PHẠM DUY

Gần 100 năm trước, năm 1921, có một người Việt Nam chào đời, lớn lên cậu chỉ tự học nhạc, vậy mà về sau trở thành một ca sỹ, một nhạc công, một nhạc sỹ- một Giáo Sư Nhạc Ngữ tại Quốc Gia Âm Nhạc Sài Gòn, và là một nhà Nghiên Cứu Âm Nhạc lớn của Việt Nam.

Đó là nhạc sỹ PHẠM DUY! 

+CA SỸ - Vâng Phạm Duy đã bắt đầu sự nghiệp âm nhạc với vai trò ca sỹ. Với giọng hát điêu luyện, đậm chất Việt của mình, ông đã đưa tên tuổi các nhạc sĩ như Đặng Thế Phong, Văn Cao đi khắp đất nước Việt Nam. 

Phạm Duy và Thái Thanh nói về Bà Mẹ Gio Linh

Bà Mẹ Gio Linh được Phạm Duy sáng tác vảo năm 1948, dựa trên câu chuyện có thật về một bà mẹ ở làng Mai Xá, Gio Linh, Quảng Trị, có con bị giặc Pháp chém đầu. Mời nghe Nhạc sĩ Phạm Duy và Ca sĩ Thái Thanh nói về nhạc phẩm bất hủ này, trong một cuộc phỏng vấn do nhà phê bình văn học Thụy Khuê thực hiện. 

Chương trình Câu Chuyện Văn Học Nghệ Thuật của Đài Phát thanh Sài Gòn (1965)

Bài viết “Phạm Duy và Tình Ca Cuộc Đời” của Nguyễn Quang Diệu, do Phan Lạc Phúc và Nguyễn Đình Toàn trình đọc trong loạt bài Ý Thơ Trong Lời Nhạc, thuộc chương trình Câu Chuyện Văn Học Nghệ Thuật của Đài Phát thanh Sài Gòn, phát thanh vào ngày 15/3/1965. 

 

Phạm Duy: Trường Ca Mẹ Việt Nam & Con Đường Cái Quan

“Phạm Duy và Trường Ca Mẹ Việt Nam” là chủ đề Câu Chuyện Văn Học Nghệ Thuật của đài phát thanh Sài Gòn, phát thanh vào ngày 15-10-1964, do Phan Lạc Phúc và Nguyễn Đình Toàn thực hiện.

Nghe để nhớ, để thương một thời đã mất.

Phạm Duy Nhìn từ nhiều góc cạnh - Trường Kỳ

Những khen ngợi, những tán tụng dành cho cuộc đời hoạt động âm nhạc của người nghệ sĩ năm nay sắp sửa bước vào số tuổi 83 này đã quá đủ để không cần phải viết thêm. Với riêng cuộc đời hoạt động âm nhạc của “người tình già trên đầu non” đến nay đã được trên 60 năm kể từ khi ông đi theo gánh hát Đức Huy vào những năm 43 đến 45, đã được Phạm Duy đúc kết trong những tập hồi ký của mình. Thiết tưởng không có gì đầy đủ và chính xác hơn. Do đó, những trang báo dành cho Phạm Duy hôm nay chỉ muốn đưa ra những nét tổng quát, qua những cái nhìn từ nhiều góc cạnh về một người nghệ sĩ lão thành nhân dịp sinh nhật 83 tuổi của ông vào ngày 5 tháng 10 tới đây.

Phạm Duy trong 70 Năm Tình Ca Việt Nam - Hoài Nam

“Hôm nay, có những người thích Rong Ca, có những người mê Bầy Chim Bỏ Xứ, có những người ngất ngây với Hoàng Cầm Ca, có những tín đồ của Thiền Ca. Có những người yêu Phạm Duy của new age, của nhạc giao hưởng, của mini opera và của thánh ca hơn Phạm Duy của Tình ca, Phạm Duy của dân ca, Phạm Duy của Kháng ᴄhιến ca, Phạm Duy của thơ phổ nhạc. Và ngược lại, có những người, với họ, chỉ có Phạm Duy của Tình ca mới là Phạm Duy. Chỉ có Phạm Duy Kháng ᴄhιến Ca. Chỉ có Phạm Duy thơ phổ nhạc. Chỉ có Phạm Duy, chỉ có Phạm Duỵ… Nhưng đó, bạn thích Phạm Duy nào, tùy bạn. Cũng vậy thôi Viên kim cương có một ngàn mặt. Khác biệt với tấm gương chỉ có một mặt. Cho nên phải chọn lựa, phải bàn cãi, phải bất đồng, phải suối ngàn đầu, sông trăm nhánh chảy về vĩnh viễn một đại dương.” — Nguyên Sa 

Về tập Thơ-nhạc-họa TÌNH CA - Nguyễn Trường Trung Huy

Có lẽ mọi người hay thấy hình ảnh bộ 3 Phạm Duy - Cung Trầm Tưởng - Ngy Cao Uyên cùng ngồi và nhìn vào tập thi-nhạc-họa “Tình Ca” kết hợp giữa ba người (xuất bản năm 1959)...Có nhiều tài liệu về Phạm Duy nhưng quả thật bài viết & hình ảnh về cuộc giao duyên thi-nhạc-họa như bài báo sau quả là một tài liệu độc đáo & lạ lùng.

Phạm Duy đã từng nói về thơ của họ Trầm như sau:

“…Saigon 1958. Chính quyền ở miền Nam đã đứng vững sau mấy năm thành lập. Người dân (nhất là người dân ở thành phố) sống trong an ninh và thịnh vượng hơn là trong thời chinh chiến vừa qua. Phòng trà mọc lên khá nhiều. Thế hệ ca sĩ thứ ba ra đời sau các thế hệ ca sĩ ''tiền bối '' Ái Liên, Thương Huyền, Thái Thanh v.v... Tân Nhạc ở miền Nam phát triển mạnh mẽ với xu hướng nhạc tình.

Ca Khúc Phạm Duy Sáng Tác Trong Thập Niên 40s

 

Phạm Duy và những Tác phẩm II

Lề lối soạn mười bài hát liên tục cho một vấn đề mà tôi đẻ ra với MƯỜI BÀI TÂM CA lúc này, được tiếp tục với MƯỜI BÀI TÂM CA, MƯỜI BÀI BÌNH CA, MƯỜI BÀI BÉ CA, MƯỜI BÀI NỮ CA, MƯỜI BÀI TỤC CA, MƯỜI BÀI ÐạO CA v.v... (NGỤC CA -- phổ thơ Nguyễn Chí Thiện -- soạn ra sau này thì phải tới hai mươi bài). Tôi cũng nhớ là trước đây có đọc cuốn sách MƯỜI ÐIỀU TÂM NIỆM của Hoàng Ðạo. TÂM CA cũng có thể là những bài hát tâm niệm, nghĩa là nó đi tới luân lý nữa. 

Phạm Duy và những Tác phẩm

Phạm Duy là một nhạc sĩ sáng tác mãnh liệt về khắp các mặt của cuộc đời, nhưng lại luôn luôn nhắc đến cái chết, tuồng như ông thấy chết cũng là một hình thái biểu hiện sự sống. Ngay từ khi còn rất trẻ, trong khi say sưa viết lên cái khí thế bừng bừng đánh quân ngoại xâm giữa thời điểm 1945, ông cũng đã mường tượng đến sự chết rồi. Ông vừa viết xong bài Xuất Quân lẫm liệt Ngày bao hùng binh tiến lên thì đã nghĩ ngay đến hình ảnh ma quái của những Chiến Sĩ Vô Danh

TÂM CA - Phạm Duy

Biến cố 11-63 (đánh đổ chế độ Ngô Ðình Diệm) kéo theo nhiều xáo trộn trong miền Nam nước Việt. Về mặt chính trị, thường xuyên có những vụ đảo chính, chỉnh lý, xuống đường. Về mặt quân sự, sự có mặt của Quân Ðội ngoại quốc trên đất nước khiến cho chiến tranh khởi sự leo thang dữ dội. Về mặt xã hội là cả một sự đổ vỡ về luân lý, sự mất niềm tin. Tôi gọi thời kỳ này là thời kỳ sợ hãi, hoài nghi và khinh thị (le temps de la peur, du soupcon et du mépris). Thời kỳ thần đồng gẫy cánh, cõi tiên lạc lõng, nhạc trời đứt đoạn. Và tâm ca bắt buộc phải ra đời. 

“Chuyện tình buồn” của nhà thơ Phạm Văn Bình

“Chuyện tình buồn” của nhà thơ Phạm Văn Bình Nhà thơ Phạm Văn Bình (PVB) sinh năm 1940 tại Đông Hà, Quảng Trị. Ông nổi tiếng với hai bài thơ được nhạc sĩ Phạm Duy phổ nhạc là “Chuyện tình buồn” và “Mười hai tháng anh đi” 

“Chuyện tình buồn” là hoài niệm của nhà thơ về một mối tình đã đi qua trong cuộc đời. Mở đầu bài thơ, chúng ta hãy lắng nghe lời tâm sự của ông:

“Việt Nam, Việt Nam”, giấc mơ rạn vỡ

Tôi nhớ, trong một lần được nhạc sĩ Phạm Duy chia sẻ tin vui có thêm ít ca khúc của ông vừa được cấp phép phổ biến ở trong nước, tôi nói rằng có một bài tôi thực sự mong cho ông, hơn bất cứ bài nào khác, được phép lưu hành. 

“Bài gì?” ông hỏi. 

“Việt Nam, Việt Nam,” tôi nói. 

 Ông im lặng. Tôi nói thêm là tôi chờ cái ngày bài hát ấy được hát vang vang trên khắp mọi miền đất nước, hát vang vang trong màn kết thúc một chương trình nhạc Phạm Duy. Ông im lặng. Tôi gửi ông nghe/xem cho vui ít màn trình diễn bài hát ấy ở nước ngoài trước và sau ngày ông về nước. Ông im lặng. Tôi nghĩ mình hiểu được sự im lặng ấy, và không nhắc tên bài hát ấy nữa. 

Sống sót trở về - Phạm Duy

Những người lính hy vọng “sống sót trở về” trong ngày này cách nay 45 năm! Vào khoảng cuối năm 1972, dân và quân miền Nam hy vọng một nền hòa bình sẽ được lập lại khi dự kiến Hiệp định Paris sẽ được ký kết vào tháng 10/1972 và những người còn “sống sót” sau trận chiến dài đăng đẳng hy vọng sẽ được “trở về”! 

Tuy nhiên Bắc Việt Nam đã bỏ bàn Hội nghị khiến Hoa Kỳ gây áp lực để kéo họ trở lại “nói chuyện hòa bình” bằng một cuộc ném bom dữ dội vào Hà Nội, Hải Phòng cuối tháng 12/1972 và sau đó các phe tham chiến mới quay trở lại Paris để ký một hiệp ước chấm dứt chiến tranh và vãn hồi hòa bình cho Việt Nam có hiệu lực từ ngày 27/01/1973… 

Dạ Lai Hương

Dạ Lai Hương 

“Dạ Lai Hương” (cố nhạc sĩ Phạm Duy) – Một đêm thơm xứ Huế, một bản tình ca tinh khiết! 

Trong một bài viết, ca sĩ Quỳnh Giao nói rằng đây là bài hát mà các đồng nghiệp khó tính của nhạc sĩ Phạm Duy như Vũ Thành, Hoàng Trọng đều ngợi ca và trân trọng viết hoà âm thật đẹp: 

Ðêm thơm như một dòng sữa 

Lũ chúng em êm đềm rủ nhau ra trước nhà 

Hiu hiu hương từ ngàn xa 

Bỗng quay về dạt dào trên hè ngoài trời khuya… 

Chiến Ca

Rồi khi cởi trói đôi chân, cùng với Duyên Anh, Nhật Trường ngồi trên xe thiết giáp M113 đi ra chiến tuyến, tôi có cảm hứng để đi vào một công trình khá lớn là Liên khúc Chiến Ca Mùa Hè 72, phổ thơ của Phạm Lê Phan với những đoản khúc như Qua Cầu Ái Tử, Bên Giòng Thạch Hãn, Lời Dặn Dò, Suối Trăng Hờn, Đêm Hội Máu, Một Tình Thiêng, Đêm Hội Pháo, Bất Khuất, Đưa Mẹ Về Trị-Thiên Yêu Dấu, Đưa Mẹ Về Sữa Trắng Rừng Xanh, Mặc Niệm, Xin Tha Thứ... Bản trường thi của Phạm Lê Phan có nhiều đoạn rất sắt máu nhưng lại có đoạn kết rất nhân bản(Phạm Duy)