Dấu Ấn "Cung Tiến" - KÝ GIẢ LÔ RĂNG

Dạo này "được mùa" văn nghệ. Vừa đón tiếp ông bà Anh Ngọc hồi cuối tháng trước, tôi lại vừa nhận được thư và tape của ông bạn xa ... nhạc sĩ Cung Tiến ở tận Minnesota, miền cực bắc Hoa Kỳ. Sau "đêm Anh Ngọc" được vài ngày và bên nhà có lụt lớn ở miền Trung. "Trời hành cơn lụt mỗi năm" cái tai trời ách nước năm nay quá nặng, quá lớn, nỗi bi thương không biết nói thế nào cho hết. Một người bạn nói rằng: giả thử ông bà Anh Ngọc ở lại Sydney thêm 1 tuần nữa, đêm Anh Ngọc trở thành đêm "cứu lụt miền Trung" thì được việc quá ... Nhưng ông bà Anh Ngọc về Mỹ rồi thì tin lụt quê nhà mới tới ...

Nhạc sĩ Cung Tiến và những sáng tác và hoạt động

Nhạc sĩ Cung Tiến và những sáng tác và hoạt động âm nhạc trong những thập niên qua

Mặc Lâm, phóng viên đài RFA
Chương trình văn Học Nghệ Thuật tuần này Mặc Lâm kính mời quý vị theo dõi buổi nói chuyện với nhạc sĩ Cung Tiến về những sáng tác cũng như hoạt động âm nhạc của ông trong những thập niên qua.
Nhạc sĩ Cung Tiến tên thật là Cung Thúc Tiến, sinh năm 1938 tại Hà Nội. Thời kỳ trung học, Cung Tiến học xướng âm và ký âm với hai nhạc sĩ nổi tiếng Chung Quân và Thẩm Oánh. Trong khoảng thời gian 1957 đến 1963, Cung Tiến du học ở Australia ngành kinh tế và ông có tham dự các khóa về dương cầm, hòa âm, đối điểm, và phối cụ tại nhạc viện Sydney.

Những Ca khúc Cung Tiến - Bích Huyền

Bích Huyền: Những Ca khúc Cung Tiến

Nhạc sĩ Cung Tiến tên thật là Cung Thúc Tiến, sinh năm 1938 tại Hà Nội. Thời kỳ trung học, Cung Tiến học xướng âm và ký âm với hai nhạc sĩ nổi tiếng Chung Quân và Thẩm Oánh. Trong khoảng thời gian 1957 đến 1963, Cung Tiến du học ở Australia ngành kinh tế và ông có tham dự các khóa về dương cầm, hòa âm, đối điểm, và phối cụ tại nhạc viện Sydney.
Trong những năm 1970 đến 1973, với một học bổng cao học của Hội đồng Anh (British Council) để nghiên cứu kinh tế học phát triển tại đại học Cambridge, Anh, ông đã dự các lớp nhạc sử, nhạc học, và nhạc lý hiện đại tại đó.

Nhạc sĩ Cung Tiến và những sáng tác

HƯƠNG XƯA LƯU LUYẾN TIẾNG NGUYỆT CẨM

Đã mấy Thu Vàng nhân cố mơ?
Hương Xưa, Mắt Biếc nhớ Đôi Bờ
Cô Tô, Lệ Đá Xanh Hoài Cảm
Tấu khúc ngư trầm Nguyệt Cầm tơ
Bảy ca khúc có tên trong bài tứ tuyệt trên chưa phải là trọn vẹn gia tài âm nhạc của Cung Tiến, tuy nhiên, chúng phải được kể là những nhạc phẩm đặc sắc nhất mà ông để lại cho đời, nhất là những tuyệt phẩm mang âm hưởng bán cổ điển độc đáo, sang trọng, quý phái như “Hương Xưa”, “Nguyệt Cầm”, “Lệ Đá Xanh”. (Nguyễn Hoàng Dũng) 

Cung Tiến và Hoài Cảm, Thu Vàng, Hương Xưa

Với ba sáng tác trác tuyệt là Hoài Cảm, Thu Vàng và Hương Xưa lần lượt ra đời vào năm ông 14, 15 và 16 tuổi, Cung Tiến được xem như một hiện tượng âm nhạc Việt Nam vào thời gian Đệ Nhất Cộng Hòa, dù vậy khi hết Tú Tài chuyên ngành ông học là về kinh tế và ông được học bổng của Úc du học tại Sydney từ năm 1957.

Chờ nhau hoài cố nhân ơi!
Sương buồn che kín nguồn đời
Hẹn nhau một kiếp xa xôi
Nhớ nhau muôn đời mà thôi!

 

LỆ ĐÁ XANH - MỘT BÀI THƠ, HAI BÀI HÁT

Không nhiều người biết bài hát nổi tiếng: "Nửa hồn thương đau” của Phạm Đình Chương được phổ nhạc từ bài thơ “Lệ đá xanh” của Thanh Tâm Tuyền. Điều thú vị nữa là nhạc sĩ Cung Tiến cũng đã phổ nhạc bài thơ này thành bài hát “Lệ đá xanh”.

Trong khi nhạc sĩ Cung Tiến hầu như sử dụng toàn bộ lời thơ thì nhạc sĩ Phạm Đình Chương chỉ mượn ý, hay đúng hơn là chỉ một câu trong bài thơ:

Lệ đá xanh (Nhạc: Cung Tiến-Thơ: Thanh Tâm Tuyền)

THANH TÂM TUYỀN VỚI BÀI THƠ LỆ ĐÁ XANH HAY NỬA HỒN THƯƠNG ĐAU

Thanh Tâm Tuyền (1936-2006) vừa là một nhà thơ cũng là một nhà văn nổi tiếng ở miền Nam trước 30/4/75. Ông tên thật Dzư Văn Tâm, sinh ngày 13/3/1936 tại Vinh, Nghệ An và mất ngày 22/3/2006 tại Minnesota, Hoa Kỳ do bệnh ung thư phổi. Hưởng thọ 70 năm cộng với 10 ngày tròn trĩnh.

Theo tiểu sử thì nhà thơ nhà văn Thanh Tâm Tuyền vào Nam khi còn rất trẻ. Vào đất Sài Gòn năm 1954 ông đã chủ trương nguyệt san Lửa Việt. Sau đó, cùng nhà văn Mai Thảo (1927–1998) thành lập tạp chí Sáng Tạo năm 1957, lúc đó gồm Thanh Tâm Tuyền, Mai Thảo, Nguyên Sa, Vũ Khắc Khoan, Tô Thùy Yên, Doãn Quốc Sỹ, Quách Thoại, Lý Hoàng Phong, Lữ Hồ, Trần Thanh Hiệp, Thanh Nam... cùng các họa sĩ Thái Tuấn, Ngọc Dũng, Tạ Tỵ, Duy Thanh. Năm 1960, tạp chí Sáng Tạo ra bộ mới, có thêm Cung Trầm Tưởng, Thạch Chương, Dương Nghiễm Mậu...

Dòng nhạc “Nghệ thuật” (art song) của nhạc sĩ Cung Tiến và những ca khúc ít được biết đến

Trong cùng năm 1953, khi mới 15 tuổi, nhạc sĩ Cung Tiến cho ra đời hai nhạc phẩm nổi tiếng là Hoài Cảm và Thu Vàng, trở thành những ca khúc trữ tình bất hủ suốt 70 năm qua. Năm 18 tuổi, ông viết tiếp Hương Xưa, cũng lại là một tuyệt tác của tân nhạc. 

Nhắc đến nhạc sĩ Cung Tiến, trước tiên người ta thường nhắc đến 3 ca khúc Hoài Cảm, Thu Vàng, và Hương Xưa. Tuy nhiên thời gian sau này khi nhắc đến những tác phẩm của mình, nhạc sĩ Cung Tiến thường cho rằng những bài hát đầu tay của ông (là Hoài Cảm, Thu Vàng) được sáng tác vào thời tuổi còn non nớt, là những bài “nhạc phổ thông”, không có nhiều tính nghệ thuật. 

HƯƠNG XƯA LƯU LUYẾN TIẾNG NGUYỆT CẨM - Nguyễn Hoàng Dũng

HƯƠNG XƯA LƯU LUYẾN TIẾNG NGUYỆT CẨM 

Đã mấy Thu Vàng nhân cố mơ? 

Hương Xưa, Mắt Biếc nhớ Đôi Bờ 

Cô Tô, Lệ Đá Xanh Hoài Cảm 

Tấu khúc ngư trầm Nguyệt Cầm tơ 

 

Bảy ca khúc có tên trong bài tứ tuyệt trên chưa phải là trọn vẹn gia tài âm nhạc của Cung Tiến, tuy nhiên, chúng phải được kể là những nhạc phẩm đặc sắc nhất mà ông để lại cho đời, nhất là những tuyệt phẩm mang âm hưởng bán cổ điển độc đáo, sang trọng, quý phái như “Hương Xưa”, “Nguyệt Cầm”, “Lệ Đá Xanh”. 

CUNG TIẾN: CUNG ĐÀN XƯA ĐÃ ĐỨT!…

CUNG TIẾN: Cố nhân xa rồi có ai về lối xưa! 

"Thời gian tựa cánh chim bay 

Qua dần những tháng cùng ngày 

Còn đâu mùa cũ êm vui 

Nhớ thương biết bao giờ nguôi..." 

Nhạc sĩ Cung Tiến vừa qua đời ngày 10/5/2022 tại Hoa Kỳ, ở tuổi 83, và mới được hỏa táng vào ngày 2 tháng 6 năm 2022. 

CUNG ĐÀN XƯA ĐÃ ĐỨT!… 

R.I.P NHẠC SĨ CUNG TIẾN

Về Ca Khúc “Hoài Cảm” Của Nhạc Sĩ Cung Tiến

Ca khúc Hoài Cảm được nhạc sĩ Cung Tiến sáng tác vào năm 1953, lúc đó ông mới 15 tuổi. Ông cho biết thêm như sau : 

“Hoài Cảm” không phải là tác phẩm quan trọng lắm, bởi vì ở cái tuổi 14, 15 thì đâu có nghĩ sẽ viết một tác phẩm quan trọng đâu. Hoài Cảm là bài hát mà tôi viết ra trong tưởng tượng. Tưởng tượng ra là mình nhớ một người nào mình yêu mến thôi, chứ không có ý nghĩ sâu xa gì đằng sau cả. Ðó chỉ hoàn toàn là trí tưởng tượng trong âm nhạc cũng như trong lời ca. Lời ca bị ảnh hưởng từ những bài thơ mình học ở trường, như thơ của Xuân Diệu, Huy Cận, Lưu Trọng Lư, những nhà thơ lãng mạn của Việt Nam hồi đó. 

Cung Tiến và Hoài Cảm

Với ba sáng tác trác tuyệt là Hoài Cảm, Thu Vàng và Hương Xưa lần lượt ra đời vào năm ông 14, 15 và 16 tuổi, Cung Tiến được xem như một hiện tượng âm nhạc Việt Nam vào thời gian Đệ Nhất Cộng Hòa, dù vậy khi hết Tú Tài chuyên ngành ông học là về kinh tế và ông được học bổng của Úc du học tại Sydney từ năm 1957.

Chờ nhau hoài cố nhân ơi!
Sương buồn che kín nguồn đời
Hẹn nhau một kiếp xa xôi
Nhớ nhau muôn đời mà thôi!